Pryszczyca na Słowacji – panika

Ryzyko zawleczenia pryszczycy do Polski rośnie wraz ogłoszeniem kolejnych ognisk na Słowacji i Węgrzech. Szacuje się, że koszty mogą sięgać setek milionów złotych tygodniowo, a do tego dochodzą miliardowe straty z eksportu, zwłaszcza w sektorze mięsnym i mleczarskim, ale nie tylko. Sytuacja może doprowadzić do załamania całych lokalnych ekosystemów rolniczych.

Sytuacja w Polsce

Inspekcja Weterynaryjna w południowych województwach zgłasza skargi na brak wsparcia ze strony GIW, Głównego Lekarza Weterynarii oraz Ministerstwa Rolnictwa na granicy. Lekarze weterynarii są zdezorientowani – nie mają doświadczenia z pryszczycą w terenie, znają ją jedynie z podręczników, a jedynym punktem odniesienia są laboratoria (zwłaszcza oddział PIWET w Zduńskiej Woli, gdzie trzon kadry odszedł na emerytury). Stąd pojawiają się i będą się pojawiać podejrzenia i konieczność ekspresowego przesyłania i badania próbek. Brakuje jasnych, regularnych instrukcji (np. nakazy kwarantannowania), a nikt nie zarządza sytuacją operacyjną z poziomu krajowego w sposób adekwatny do skali problemu. Pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej oraz Urzędowi Lekarzy Weterynarii i PiWetu obecnie dwoją się i troją, ale zadania mogą okazać się ponad siły. Aktualizuje się  powiatowe i wojewódzkie plany gotowości na wypadek pryszczycy tam, gdzie są zasoby ludzkie (a to luksus w wielu obszarach Polski).

Teraz każdy hodowca czy lekarz weterynarii „widzi pryszczycę” – realną lub domniemaną. Ten efekt wzmacnia się w sytuacji braku jasnych komunikatów z Głównego Inspektoratu Weterynarii czy Ministerstwa Rolnictwa (czy wręcz szkodliwych przez wysokich rangom pracowników ministerstwa http://interdisciplinary-research.eu/pryszczyca-na-wegrzech). W tej atmosferze:

  • będą mnożyć się plotki, niepotwierdzone przypadki, „anonimowe doniesienia”, to jest normalny scenariusz, który występował w Niemczech i teraz na Słowacji,
  • mogą pojawić się sfabrykowane zdjęcia czy nagrania, które wzbudzą emocje i będą szeroko udostępniane (mamy realną wojnę hybrydową z Rosją),
  • możliwa jest celowa dezinformacja, np. ze strony grup przeciwnych konkretnym decyzjom politycznym lub instytucjonalnym (np. dotyczącym uboju, kwarantanny, zamykania granic), niestety zbliżają się wybory prezydenckie…

Tego typu informacje mogą nie tylko sparaliżować działania służb terenowych, które odwalają kawał dobrej roboty, ale również zniszczyć zaufanie społeczne i pogłębić chaos.

W tej sytuacji pojawiają się głosy, że zwłaszcza na granicy potrzebny jest menedżer kryzysowy z prawdziwego zdarzenia.

Rekomendacje do wdrożenia w Ministerstwie Rolnictwa

  •  Brak realnej kontroli dezynfekcji środków transportu, formalności są wypełniane, ale procedury nie są egzekwowane, bo nie ma kim obstawić wszystkich przejść przejść granicznych (Znacznie większe wsparcie jest potrzebne na granicy)
  •  Pracownicy inspekcji weterynaryjnej wysłani na  granicę pracują w skrajnych warunkach (braki kadrowe). Może należy użyć wsparcia Inspekcji IJHARS albo pracownikami ministerstwa rolnictwa w logistyce?
  • poszukiwanie produktów mięsnych, mleka i bydła. Samych transportów bydła dd 20 lutego do 20 marca br. zrealizowano 412  ze Słowacji do Polski (dane TRACES). Są problemy ze znalezieniem zwierząt. Włączenie do działań administracyjno sanitarnych innych służb i pracowników podległych MinRol w województwach granicznych.
  • aktualizacja planów gotowości na wszystkich szczeblach Inspekcji Weterynaryjnej i współpraca z innymi służbami na poziomie powiatów i województw.
  • delegacja sprawnych managerów logistyki na granicę.
  • wdrożenie sprawnej komunikacji kryzysowej ( oraz infodemic management) o czym na koniec więcej.

Rekomendacje do wdrożenia przez Wojewodów Małopolskiego, Podkarpackiego i częściowo Śląskiego: 

  • dezynfekcja środków transportu. Wirus przenosi się różnymi drogami (w tym powietrzną), ale najważniejsza jest kontaktowa. Dezynfekcją powinny zająć się służby i formacji pomocnicze jak Straż Graniczna, Policja, czy Straż Pożarna.
  • Realna kontrola wjazdu do Polski zwierząt podatnych (głównie bydło i świnie), zero tolerancji dla podejrzanych transportów. Straż Graniczna, KAS.
  • Ćwiczenia przygranicznych służb powiatowych i wojewódzkich na wypadek zawleczenia wirusa drogą powietrzną czy przez dzikie zwierzęta.

Sytuacja w regionie

Trendy Googla pokazujące zapytania o pryszczyce w różnych krajach regionu

Na Słowacji wybuchła panika związana z pryszczycą, a działania służb weterynaryjnych oraz instytucji kryzysowych są dalekie od sprawnego zarządzania sytuacją. Wiele wskazuje na to, że zarówno komunikacja, jak i logistyka nie działają tak, jak powinny, a lokalne społeczności i hodowcy są pozostawieni z problemem sami sobie.

Dyskurs w różnych językach (fazy w poprzednim wpisie: http://interdisciplinary-research.eu/pryszczyca-na-slowacji )

Tematy z 26-27.03 – warto je prześledzić, bo podobne mogą się pojawić w naszym dyskursie medialnych jak zakażenie trafi do Polski, a ryzyko tylko rośnie.

🧪 Rozprzestrzenianie się choroby (FMD) w Europie Środkowej

  • Nowe ogniska pryszczycy zostały wykryte na Słowacji i Węgrzech w ostatnich dniach (m.in. w regionie Mosonmagyaróvár, Baka). Słowacja potwierdziła kilka ognisk, w tym czwarte ognisko, a Węgry drugie.
  • Republika Czeska i Austria zwiększyły kontrole graniczne

🧯 Środki zaradcze i zarządzanie kryzysowe

  • Wprowadzono stan wyjątkowy na Słowacji. W wielu regionach wdrożono restrykcje dotyczące ruchu zwierząt, dezynfekcje pojazdów, zamykanie granic (np. przejścia z Węgrami).
  • Rozpoczęto ubój i utylizację zakażonych zwierząt, której standardy są kwestionowane
  • Unijni eksperci proponują strategię vaccinate-to-kill
  • Część decydentów (np. słowacki minister spraw wewnętrznych) kwestionuje zasadność likwidacji hodowli w całych regionach – pojawia się debata polityczna.

🧑‍🌾 Społeczne i polityczne kontrowersje

  • Politycy (np. partia SaS, posłowie opozycji) składają zawiadomienia do prokuratury za niewłaściwe działania w związku z epidemią. Głośne są zarzuty chaosu i braku kompetencji ze strony władz.
  • Opozycja zarzuca „pokazową panikę”, a media oskarżane są o „bulwarowe podejście” (pokazywanie płaczących rolników i zwierząt).
  • Pojawiają się podejrzenia o nowych ogniskach
  • Zgłaszane są problemy lokalne – np. mieszkańcy Levíc sprzeciwiają się zakopywaniu martwego bydła niedaleko domów.

💰 Ekonomiczne skutki i rekompensaty

  • Słowaccy rolnicy domagają się odszkodowań za wybite zwierzęta (ich prawo nie nakazuje wprost wypłat Zákon č. 39/2007 Z.z. o veterinárnej starostlivosti i Zákon č. 152/1995 Z.z. o potravinách).
  • Zamknięcie ZOO w Koszycach (z powodu restrykcji) spowodowało straty finansowe.
  • Przemysł mleczarski (np. zakład mleczarski w Bake) poniósł poważne straty produkcyjne, co wywołało nawet panikę zakupową mleka.

🧾 Międzynarodowa współpraca i krytyka UE

  • Część ekspertów chwali działania Słowacji jako „ponad unijne wymagania” – UE je zatwierdziła.
  • Jednak w mediach pojawiają się teorie spiskowe (np. o „pakistańskim szczepie” lub laboratoriach związanych z politykami USA).
  • Pojawia się presja na koordynację między państwami: Austria, Czechy, Polska, Węgry.

🧩  Wpływ medialny i narracje społeczne

  • Krytykowane są medialne relacje z dramatycznymi zdjęciami (zabijanie zwierząt, płaczący rolnicy).
    Niektórzy komentatorzy mówią o „moralnym szantażu” i narastającym stresie w społecznościach wiejskich.

Podsumowanie

Wobec tego kluczowa staje się szybka i rzetelna komunikacja kryzysowa, najlepiej:

  • z jednego, centralnego źródła (np. GIW) przy wsparciu delegowanych z ministerstwa rolnictwa specjalistów od PR,
  • w trybie codziennych, porannych raportów dla inspekcji w terenie,
  • z jasnym przekazem skierowanym dla mediów i społeczeństwa, jak również do hodowców,
  • z natychmiastową reakcją na dezinformację, czy plotki.

Brak takich działań może sprawić, że sytuację w Polsce rozstrzygną nie lekarze weterynarii i epizootiolodzy, lecz komentatorzy na Facebooku i TikToku.

Pryszczyca na Słowacji

​W piątek, 21 marca 2025 roku, słowacki minister rolnictwa Richard Takáč poinformował o potwierdzeniu trzech ognisk pryszczycy w gospodarstwach hodowlanych na południu Słowacji, w powiecie Dunajská Streda w bliskiej odległości od ogniska na Węgrzech.

Zainteresowanie pryszczycą w poszczególnych introdukcjach

Seria „czarnych piątków” – w każdym przypadku ogłoszenie zakażenia miało miejsce w piątek.​

Zgodnie z przewidywaniami, drugi szczyt na Węgrzech nastąpił 12 marca. Węgry nie odnotowały tak dużego i długotrwałego zainteresowania kilka dni po wykryciu ogniska, jak miało to miejsce w Niemczech, co wynika z mniejszej siły eksportowej tego kraju. Obecnie oczekujemy na wzrost zainteresowania w związku z restrykcjami nałożonymi na Słowację.​

W przypadku Niemiec Komisja Europejska wprowadziła restrykcje już następnego dnia roboczego, na Węgrzech – trzeciego dnia. Zobaczymy, jak sytuacja rozwinie się w przypadku Słowacji. Niestety, pojawienie się ognisk wtórnych sugeruje lokalną transmisję wirusa. Ze względu na powagę sytuacji, planowane jest wysłanie zespołu unijnych epizootiologów, ponieważ dalsze rozprzestrzenianie się pryszczycy może spowodować straty liczone w miliardach euro.​

Niestety, opinia publiczna nie dostrzega w pełni realnego ryzyka. W przypadku Niemiec zagrożenie wywołało ogromne obawy, ale sprawne działania niemieckich służb weterynaryjnych skutecznie zahamowały szerzenie się epizootii. Przeskok wirusa na Słowację (lub wcześniejsze zakażenie tego kraju) nie spowodował większego zainteresowania medialnego – poziom uwagi był porównywalny do tego na Węgrzech. Jednakże informacje te osiągnęły nieco większy zasięg, zwłaszcza w europejskich mediach branżowych. Jeśli okaże się, że wariant słowacki jest bliski temu węgierskiemu, sytuacja będzie niepokojąca, zwłaszcza że niemiecki szczep nie jest genetycznie związany z węgierskim.

Pryszczyca na Węgrzech

Kolejny przypadek pryszczycy w UE tym razem na Węgrzech potwierdzony w piątek 7.03.2025

screen mapy z zaznaczonym ogniskiem na pograniczu Węgier, Austrii i Słowacji


Po wielu latach kiedy UE była wolna, teraz mamy kolejne ognisko w odstępie 2 miesięcy po Niemczech http://interdisciplinary-research.eu/fmd-in-germany 

Przyjrzyjmy się jak informacja propaguje na godzinę 13 w piątek 7.03 używając Brand24.

Wzmianki o pryszczycy (w różnych językach) zaczęły pikować (w wymiarze interakcji) około godziny 21-23 już czwartek 06.03.

interakcje

Okazuje się wszystko zaczęło się w polskiej infosferze od wiceministra rolnictwa, który to ogłosił.

https://fb.watch/yaBrPDZlRY/ post inicjujący dyskurs

Ów post nie wygenerował w swoim czasie zasięgów (konto AgroUni ich nie ma – co pokazywaliśmy m.in. w analizie protestów rolniczych), ale stało się to szybko pożywką dla interakcji (inne bardziej poczytne media chętnie to cytowały).

wzmianki

Dopiero w godzinach rannych w piątek 7.03 służby weterynaryjne Węgier ogłosiły stwierdzenie ogniska pryszczycy i to zapoczątkowało kaskadę udostępnień (liczba wzmianek) w mediach węgierskich 9-10 rano. 

zasięgi

W godzinach 10-11 (czyli z godzinnym opóźnieniem od mediów węgierskich) o ognisku zaczęły informować media międzynarodowe o większym zasięgu.


Informacja ze strony Komisji Europejskiej https://food.ec.europa.eu/animals/animal-diseases/diseases-and-control-measures/foot-and-mouth-disease_en#FMD-HU-2025 opublikowana około godziny 11, wtedy też Komisja Europejska poinformowała Państwa Członkowskie (w tym Polskę) o stwierdzeniu przez służby weterynaryjne Węgier ogniska pryszczycy

Co istotne Komisja Europejska (KE) nie podała od razu zarządzeń o restrykcjach od razu (jak to było w przypadku FMD w Niemczech) tylko wskazała, iż zostaną one ogłoszone w poniedziałek 10.03. Korzystają z możliwości, że władze krajów członkowskich mają prawo do czasu wprowadzenia rozporządzeń na poziomie unijnym dokonywać własne obostrzenia, to właśnie takie wprowadziło nasze Ministerstwo Rolnictwa.

bydło
Zakaz importu zwierząt i produktów z obszaru zapowietrzonego i okolic do Polski

Najbardziej zaskakujące jest, że informację o pryszczycy na Węgrzech jako pierwszy do światowej opinii publicznej podał polski polityk w randze wiceministra … dzień przed urzędowym potwierdzeniem na Węgrzech.

Zgodnie z unijnym Animal Health Law (AHL, rozporządzenie (UE) 2016/429), obowiązek oficjalnego powiadamiania KE i państw członkowskich powstaje po urzędowym potwierdzeniu choroby tak niebezpiecznej jak FMD. Samo podejrzenie choroby nie uruchamia jeszcze notyfikacji międzynarodowej (unijnej, WOAH itp.) – na tym etapie informacje przekazywane są wewnętrznie, na podstawie porozumień międzypaństwowych o wymianie informacji między sąsiadami (Węgry nie są sąsiadem Polski), czy kanałów nieformalnych (aczkolwiek bardzo ważnych z punktu widzenia bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego). Z jednej strony to bardzo dobrze, że strona polska miała informację o podejrzeniu i wynikach testów laboratoryjnych wcześniej niż zadziałała biurokratyczna machina urzędnicza UE, to jednak ujawnianie tych niepotwierdzonych jeszcze informacji do mediów wydaje się skrajnie nieodpowiedzialne.

FMD in Germany

The recent outbreak of Foot-and-Mouth Disease (FMD) in Germany (announced 10th January) has garnered significant attention, not only domestically but also internationally.

Location of outbreak detected on 9th and announced 10th January with 3 and 10 kilometers, a restricted and endangered zone. Source https://mluk.brandenburg.de/mluk/de/aktuelles/maul-und-klauenseuche/

FMD in Germany – an intro to trajectory of interest

The outbreak, initially reported on January 10th, sparked waves of discussion on social media, highlighting various perspectives and reactions. The proximity of the outbreak to Poland’s border amplified its impact in neighboring regions, triggering a cross-border discourse. Over the following week, emotions and narratives shifted as restrictions were imposed, rumors circulated, and false information spread, illustrating the dynamic nature of public and media engagement during such events.

Time evolution

We follow the keywords FMD, foot and mouth disease, pryszczyca, klauenseuche with Brand24.

Trajectory of interest

Social media mostly reacted on 10th January (hot news). On 16-17.01 there was gossip about a outbreak suspected goat farm). This gossip drew huge interest (especially) in Poland. The release of restrictions on 17th January stopped most discussion and the topic died out.

Trajectories of interactions

Interactions in social media peaked 13-15.01. Even though the number of mentions in social media were high during the day of the outbreak declaration, they did not engage people as strongly as the restrictions. There are clear waves of interest in particular media (i.e. single Tiktok video reports on 14.01 garnering tens of thousands of likes https://www.tiktok.com/@tagesschau/video/7459827411618745633).

Topics

Word Cloud

Discourse in German (place of outbreak), English (awareness of international community) and Polish (outbreak only ~50 km to Polish border).

Topic modeling revealed:

  • Outbreak report – Statements and actions by local and national governments regarding disease containment. Discussions around the outbreak, its effects on livestock, and the preventive measures.
  • Impact on Agriculture and Livestock – Economic consequences, trade restrictions, and challenges faced by farmers due to disease outbreaks I.e cattle, sheep, and goats were not showcased at Grüne Woche (Berlin Green Week).  Challenges in the export of livestock and agricultural products (mainly pork) due to restrictions caused by the outbreaks. German and Polish pig farmers are complaining about price and restriction. Which could be surprising, that milk and beef markets were not affected, but previous restrictions due to bluetongue and complicated export patterns make the difference. 
  • Public health – Discussion on the effects of FMD on human health
  • Intensive animal farming – Using the outbreak as a springboard to discuss animal rights.
  • Zoo and Wildlife Management – Measures taken by zoos (East Berlin Zoo was in a 10km restriction zone) and wildlife parks (in Berlin and Brandenburg), such as closures (if in zone) and safety precautions due to the disease.
  • International Effects and Concerns – Focus on specific countries like Poland (i.e., Veterinary control on the border with Germany) and UK ( regarding how the country previously fought the disease), where the disease may affect livestock production.
  • Health and Safety Protocols – Mentions from different agencies and comments from the community about guidelines and measures implemented by authorities to ensure containment and avoid further spread.
  • Disease Prevention and Vaccination – Discussion on preparedness and vaccination storage (a topic that appeared prominently) after restrictions were lifted on 17.01.

Emotions and the process of spreading information

Emotions excluding neutral. Left 12-18.01, Right 10.01

There are different emotions during the day of the declaration and later on when restriction measures apply, etc. During 10.01 (the reporting tone was neutral). Since Sunday/Monday 12/13.01, when restrictions (such as export bans) were introduced, these topics dominated. For instance there were discussions about what to do with pork which cannot be exported.   

Share of voice by medium

FMD outbreak is clearly dominated by traditional news (typical for diseases affecting non-human hosts).

Most important actors

We see that rolls, reels and shorts are a means of information release; the general population gets information from digital sources.

Hourly intensity on 10.01 (day of declaration)

We see that declaration at 8/9AM by the FLI/Brandenburg ministry of agriculture start a wave of interest. Then discussion starts around noonish coffee time.  Another peak is early afternoon at 5PM (usually people coming back or already are at home).

There were almost no mentions (I do not only search via keywords but also manual screening of local forums) a day before declaration of outbreak (Thursday 9th January), when the Hazmat reaction team from Berlin Lichtenberg with veterinary service started proceeding with biosecurity measures in the farm and local neighbourhood.

We see that the declaration at 8/9 AM by the FLI/Brandenburg Ministry of Agriculture started a wave of discussion.

There were almost no mentions (we not only searched via keywords but also manually screening local forums) a day before the outbreak declaration (Thursday 9th January), when the Hazmat reaction team from Berlin Lichtenberg with veterinary service started implementing biosecurity measures in the farm and local neighbourhood.

Fake news 

There is an interesting story of suspected cases in goats (in the Barnim district), which circulated both in the media as suspected, but also in some reports as fact.

“#MORE A second outbreak of foot-and-mouth disease (FMD) has been reported in eastern Germany, days after an outbreak led to widespread culling and trade restrictions. https://nordot.app/1252721126551928958

Thus, this fake news circulated primarily 16-17.01. It was present also after official denial of this rumor.

Media phases of the crisis

phaseinterestMain Topics Main emotionsMain actors
10.01 DeclarationVery highJust reportingNeutral reporting tone with note of Sadness Various Traditional media
11-12.01 Risk assessmentLow (weekend)Local restrictionMixedSmall local social media
13.01 Measures implementationmediumInternational restrictionNeutral with note of DisgustProfessional Traditional media
14-15.01
Public awareness
Very highMeaning for human health and economyNegative with fearHigh reach Social media 
16-17.01
Fake news
HighFake newsVery negative, angerProfessionals
18-19.01
Restriction release
Low (weekend)Release of measuresNeutral with highest fraction of positiveVarious Traditional and social media
After 20.01
Post factum discussion
Very lowPreparedness, pork priceNeutral with neg emotionsProfessionals (mainly farming)

Take home message

This text explores the trajectory of the FMD outbreak, emphasizing key dates, communication trends, and the interplay between public response and official measures. It delves into the social media discourse in three languages—German, English, and Polish—reflecting the local, international, and regional significance of the incident. Moreover, it examines the role of rumors and misinformation, such as the alleged second outbreak on a goat farm, which further shaped public perception and media coverage. Even the consequences of FMD (especially on pork production) will affect farmers and vet for next weeks, general public lost interest in the topic.

Through this analysis, we aim to provide insights into the communication dynamics surrounding the FMD outbreak, shedding light on how information dissemination and emotional responses evolve in the face of a public health and agricultural crisis.

zwierzęta towarzyszące a powódź

Szanowni Państwo opiekunowie zwierząt regionu Dolnego Śląska, Opolszczyzny i Śląska oraz częściowo w innych miejscach Polski, zwłaszcza wzdłuż Odry w następnych tygodniach.

W związku z obecną sytuacją powodziową w naszym regionie, zwracamy się z pilną prośbą o rozpowszechnienie kluczowych informacji dotyczących bezpieczeństwa zwierząt towarzyszących.

:

  • Należy bezwzględnie unikać dopuszczania zwierząt do picia wody powodziowej.
  • Stanowczo odradzamy pozwalania zwierzętom towarzyszącym na kąpiele w wodach powodziowych.
  • Zalecamy ograniczenie spacerów w pobliżu rzek i innych akwenów dotkniętych powodzią.
  • Należy uważać, aby zwierzęta nie podejmowały padliny niesionej wodą.
  • Należy przygotować zwierzę na ewentualną ewakuację.

Nasze obserwacje oraz wcześniejsze doświadczenia związane z kryzysami powodziowymi, m.in. w Grecji, wskazują na liczne przypadki niebezpiecznych zachowań, w tym spacerów z psami i kąpieli nad rzekami objętymi powodzią. Szczególnej uwagi wymaga też trudna sytuacja zwierząt w schroniskach, które często usytuowane są w miejscach o niskim priorytecie, w związku z czym mogą być narażone na oddziaływanie powodzi.

infografika

Zwierzęta hodowlane a powódź

Bazując na doświadczeniach z powodzi w Tesalii we wrześniu 2023 roku oraz innych podobnych wydarzeniach np. W Niemczech wiosną 2024, oto rekomendacje dotyczące działań weterynaryjnych i związanych z ochroną zwierząt w kontekście obecnej sytuacji powodziowej w Polsce:

1. Monitoring wody:

   – Priorytetowe sprawdzanie ujęć wody używanych do pojenia zwierząt (chcemy zrobić monitoring wody porządny ale nie idzie Współpraca Inspekcji Weterynaryjnej z Sanepidem w zakresie badań wody) zwykle proste testy na E Coli wystarczy, żeby oszacować poziom występowania innych patogenicznych bakterii. Pełna diagnostyka fizykochemiczna i mikrobiologiczna  nie jest efektywna-kosztowo

2. Ewakuacja zwierząt:

   – Rozważenie systemu triażowego w kolejności: konie, bydło, świnie, ptactwo (jak w Niemczech)

   – Przygotowanie na ograniczone możliwości służb (straż, policja) w ewakuacji (to ich obowiązek, ale mogą być zajęci innymi sprawami i nie być przygotowani)

3. Ochrona gospodarstw:

   – Skupienie uwagi na małych gospodarstwach rodzinnych, szczególnie narażonych na podtopienia (fala na Odrze jest większa niż zakładano więc sporo tego będzie w dolnym Śląsku i ziemi lubuskiej, a Wisła też będzie podtapiać) przede wszystkim woda będzie niszczyć składowana pasze! 

– Stąd konieczność zabezpieczenia paszy oraz pestycydów.

4. Monitorowanie chorób:

   – Zwiększona czujność na występowanie biegunek u zwierząt (głównie o etiologii toksynowej)

   – Uwaga na potencjalny wzrost przypadków salmonellozy i ogólnie choroby skóry i GI

5. Ograniczenia dla hodowców:

   – Rozważenie wprowadzenia zakazu wypasu na terenach zalewowych (jeszcze jest ciepło…)

6. Kontrola wektorów chorób:

   – Monitorowanie wzrostu liczebności komarów (dopiero za rok wyjdzie) i potencjalnego wzrostu przypadków leiszmaniozy (i innych pierwotniaków)

   – Uwaga na możliwy wzrost występowania wirusa Zachodniego Nilu (WNV) jeżeli był dostępny w środowisku

7. Bezpieczeństwo paszowe:

   – Kontrola jakości pasz, szczególnie pod kątem skażenia powodziowego

   – Przeciwdziałanie nielegalnemu wprowadzaniu do obrotu paszowego kukurydzy popowodziowej 

8. Komunikacja:

   – Aktywna rola izb w uspokajaniu hodowców, tak będą odszkodowania 

   – Przygotowanie na pytania dotyczące rekompensat za utracone zwierzęta i skażoną paszę

9. Długoterminowe konsekwencje:

   – Przygotowanie na potencjalny wzrost liczby patogennych bakterii i pierwotniaków w środowisku w kolejnych tygodniach

   – Monitorowanie szkód w uprawach spowodowanych przez zwierzęta uwolnione z zalanych obór/chlewni (to w Grecji była największy problem bo zwierzęta pasły się na polach nie zalanych wchodząc w szkodę)

10. Współpraca międzysektorowa:

    – Koordynacja działań między służbami weterynaryjnymi, rolniczymi i sanitarnymi. P. wspólne badanie wody przeznaczonej do pojenie zwietrząy

    – Wymiana doświadczeń z innymi krajami, które niedawno doświadczyły podobnych sytuacji (np. Czechy, Niemcy)

Zmiany klimatu oraz migracja zwierząt towarzyszących wywołana wojną- choroby zakaźne

Dirofilarioza wywoływana przez Dirofilaria (częściej repens, rzadziej immitis) jest poważną wektorową (przenoszoną przez komary występujące w Polsce) chorobą psów, kotów. Pasożyt ten zasiedla serce i płuca, powodując uszkodzenia narządów, niewydolność krążeniowo-oddechową, a w skrajnych przypadkach śmierć.

Choć Dirofilaria rzadko zaraża ludzi, to jednak przypadki dirofilariozy u ludzi są coraz częściej odnotowywane (kilka rocznie w Polsce).

W 2022 przez Polskę przeszła wielomilionowa rzesza uchodźców wojennych i na ten czas zniesione zostały ograniczenia epizootyczne dotyczące zwierząt towarzyszących (zapadalność na Dirofilariozę na Ukrainie jest wyraźniej wyższa niż w Polsce, więc prewalencja pasożyta u zwierząt towarzyszących uchodźców prawdopodobnie była wyższa niż rodzimej populacji). Nicienie dirofilaria, choć występowały przed wybuchem wojny na Ukrainie w Polsce, to jednak było to ograniczone do Polski wschodniej mniej więcej do Warszawy.    

W związku z tym, że nie mamy żadnych rzetelnych danych w praktyk weterynaryjnych (jedynie wiemy z ustnych donosić, że lekarzom weterynarii wydaje się, iż mają tych przypadków więcej tam gdzie już była, a kliniki północnej i zachodniej Polski odnotowano pierwsze przypadki w swojej praktyce), warto szukać danych alternatywnych. Patrząc na przebieg zainteresowania problemem w zapytaniach Googla widzimy znaczący wzrost od wybuchu wojny.

Widzimy, że średnie zainteresowanie (około 2 letnie okno czasowe), choć różni się liczbowo wyraźnie:

średnia przed7,6
średnia po24

To ta różnica jest na granicy istotności statystycznej p-value: 0,071

Mimo, iż zagrożenie zdrowia publicznego ludzi nie jest poważne z tego powodu, to jednak warto używać repelentów i chronić się przed ukąszeniami komarów. Co wraz z sezonem wakacyjnym stanie się nieuniknione.

Choroby zakaźne zwierząt w dobie nowych technologii

Internet oraz technologie cyfrowe wspierają epizootiologię i na konferencji w Belfaście (The annual conference of the Society for Veterinary Epidemiology and Preventive Medicine) zaprezentowaliśmy 2 projekty.

Przeprowadziliśmy analizę mobilności oraz kontaktów między kurami nioskami w celu wczesnej predykcji umieralności
Porównaliśmy zainteresowanie różnymi chorobami zwierząt i zoononoz w Polsce oraz sprawdziliśmy czy da się przewidzieć trend w prewalencji chorób zakaźnych obserwując Internet (wsparcie finansowe COST HARMONY CA18208)