W tomie pokonferencyjnym CSoNet 2025 (Springer, LNCS 16429) ukaże się nasz rozdział poświęcony infoveillance czterech (re-)emergentnych zagrożeń wirusowych istotnych z perspektywy One Health: pryszczycy (FMD), grypy ptaków (AIV/H5N1), mpox oraz ludzkiego metapneumowirusa (HMPV).
Materiał. Wielojęzyczny zbiór wzmianek z Twittera/X, Telegrama, Facebooka, Instagrama, TikToka, serwisów informacyjnych i forów, zebrany przez Brand24 w okresie 25 grudnia 2024 – 15 lipca 2025. Analiza sentymentu i modelowanie tematów oparte na dużych modelach językowych, w tym modelach wielojęzycznych lepiej pokrywających języki Europy Środkowo-Wschodniej.
Cztery różne reżimy dynamiki. HMPV (137 810 wzmianek) zachował się jak klasyczny impuls — pojedynczy, bardzo ostry pik na przełomie 2024/2025 (skośność 5,23), niemal wyłącznie w mediach społecznościowych, z zasięgiem rzędu 1,95 mld. Grypa ptaków (134 220) miała przebieg odwrotny: utrzymujące się wysokie zainteresowanie, wygaszone dopiero wtedy, gdy agencje amerykańskie ograniczyły regularne komunikaty (marzec 2025). To podręcznikowy przykład agenda-setting — zniknięcie nadawcy wygasiło temat szybciej niż zmiana sytuacji epizootycznej. Osobny pik negatywnych emocji przypadł na koniec maja, gdy HHS anulowało kontrakt na szczepionkę mRNA przeciw H5.
Pryszczyca (55 682) i mpox (50 773) pozostały domeną mediów tradycyjnych, z dominacją ramy ekonomicznej. W przypadku FMD modelowanie tematyczne wyodrębniło trzy wątki spiskowe: wirus jako konstrukt laboratoryjny, ukrywanie kryzysu gospodarczego pod stanem wyjątkowym oraz manipulacja rynkiem mięsa w kontekście umowy z Mercosur. Udział wzmianek teorii spiskowych wahał się od 0,9% (polski) do 4,3% (angielski).
Wniosek dla zdrowia publicznego jest prosty: uwaga opinii publicznej zależy dziś nie tylko od epidemiologii, ale i od polityki komunikacyjnej instytucji — a nierówność Global North–South widać w danych równie wyraźnie jak w statystykach zachorowań.
Jarynowski A., Semenov A., Łódzki B., Belik V., „Infodemic Intelligence for 2025 Infections: AIV, FMD, MPox, and HMPV”, w: Computational Data and Social Networks (CSoNet 2025), Springer LNCS 16429 — w druku. DOI: 10.1007/978-981-92-4595-6_24